DemoCreatie: eigentijdse vormen van democratisch samenspel

Wat is DemoCreatie?

DemoCreatie is een actieonderzoek van 7Zebra’s en Movisie naar eigentijdse vormen van democratisch samenspel die betrokkenheid bij publieke processen vergroten. Centraal staat het ontwikkelen en beoefenen van vormen van collectieve beleidsontwikkeling, besluitvorming of monitoring. Om zo te leren hoe samenleving, overheid en markt eigentijdse democratische concepten kunnen samengaan met participatieve en representatieve democratie.

Waarom DemoCreatie?

De samenwerking tussen overheid, markt en inwoners is in beweging. Gemeenten gaan in gesprek met burgers en ondernemers over de verdeling van taken. De ruimte voor initiatiefrijke inwoners om zelf verantwoordelijkheid te nemen via bijvoorbeeld Right to Challenge (WMO) of door de introductie van de Omgevingswet wordt steeds groter. Marktpartijen en maatschappelijke instellingen kunnen meer maatwerk bieden. Deze ontwikkelingen vragen om eigentijdse manieren van keuzes maken, die aansluiten bij de dynamiek in de samenwerking tussen overheid en inwoners.

Wat levert Democreatie op?

Via spelvormen helpen 7Zebra’s en Movisie bewoners en ondernemers, raadsleden en ambtenaren om in concrete situaties te oefenen met meer collectieve democratische concepten. Bijvoorbeeld door scherpte te brengen in rollen en functies, of om tot gedragen besluiten te komen.

Speel het DemoCreatie samenSpel

Het DemoCreatie samenSpel is één van de concepten. Via dit spel helpen we bewoners of ondernemers, ambtenaren en raadsleden om in concrete situaties tot een gedragen besluit te komen. Met begrip voor elkaars standpunten. Deelnemers ervaren wat het betekent om je te verplaatsen in de denkwijze van een andere partij en krijgen zo duidelijker perspectief voor ieders wensen en belangen in de samenwerking.

De kern van het DemoCreatie samenSpel is dat elke deelnemer zich verplaatst in de denk- en werkwijze van andere partijen. En dat meeneemt in de keuzes je samen maakt.

  • Als initiatiefnemer: bedenk wat voor ambtenaren belangrijke voorwaarden zijn, en welke afwegingen de gemeenteraad maakt voordat hij ja zegt tegen een burgerinitiatief;
  • Als ambtenaar: krijg oog voor de waarden van waaruit het initiatief handelt en de democratische afweging die de raad maakt;
  • Als raadslid: besluit vanuit een ja-mits houding met oog voor de maatschappelijke opbrengst.

Neem contact met op met Marte Kappert of Saskia van Grinsven via info@democreatiespel.nl

aq_block_5

DemoCreatie samenSpel: gedragen besluiten in goede samenwerking

aq_block_9

Bouwstenen van het spel

Via het DemoCreatieSpel oefenen deelnemers met nieuwe vormen van samenwerking. Het spel faciliteert het gesprek tussen mensen die op zoek zijn naar vernieuwing van de lokale democratie. Het DemoCreatieSpel helpt om aan de hand van een concrete casus tot een gedragen besluit te komen.

1. Praktijk

De praktijk is leidend in het DemoCreatieSpel. Het liefste werken we aan de hand van werkelijke situaties. Om focus en inhoud te bepalen maken we de situatie helder in gesprek met een opdrachtgever. Maar we hebben er ook twee voorbeelden uitgewerkt: één rond Right to Challenge in de Wmo en één voor het samenspel rond de Omgevingswet.

2. Gespreksrondes

De kern van het DemoCreatieSpel bestaat uit 4 spelrondes en een reflectieronde:

  • Ronde 1: Wat willen we met het initiatief bereiken? De spelers kruipen in het hoofd van de initiatiefnemers en benoemen de waarden die voor hen wezenlijk zijn.
  • Ronde 2: Wat kunnen we realiseren? Met de pet van de ambtenaar bedenken de spelers aan welke randvoorwaarden het initiatief moet voldoen om het te kunnen realiseren. Maar pas op: er kunnen beren op de weg verschijnen die het oordeel beïnvloeden.
  • Ronde 3: Wegen van waarden en voorwaarden Hoe kunnen de perspectieven van de initiatiefnemers en de ambtenaren gecombineerd worden tot een levensvatbaar voorstel? En werkt het ook nog als we er een stresstest op los laten?
  • Ronde 4: Toetsen van het democratisch proces. In de rol van het raadslid komen we tot een besluit over het steunen van het initiatief. De spelers overwegen bijvoorbeeld inclusie, transparantie en maatschappelijke opbrengst
  • Reflectie: Wat leren we hiervan? Ten slotte onderzoeken de spelers wat het spel oplevert als het gaat om samenwerking en besluitvorming in de praktijk en welke acties zij kunnen ondernemen als vervolg in de eigen praktijk.

3. En dan verder...

De belangrijkste uitkomsten van het spel verwerken we in een mindmap. Dit verslag en de adviezen die we hebben over de volgende stappen bespreken met de opdrachtgever.

Waarden en randvoorwaarden wegen biedt inzicht in en bewustzijn van elkaars belangen

Wat levert het spel op?

Het spel levert een gedragen besluit passend bij het lokale samenspel. En bouwstenen voor eigentijdse samenwerkingsvormen, waarin inwoners, ondernemers, raadsleden, bestuurders, ambtenaren, maatschappelijke instellingen met elkaar aan de slag gaan.

Het spel biedt de spelers:

Inzicht en versterkt begrip in elkaars positie en rol:

  • Initiatiefnemers houden meer rekening met realiteit en haalbaarheid.

  • Ambtenaren houden meer rekening met maatschappelijke waarden.
  • De gemeenteraad heeft meer houvast om zich uit te spreken over het verloop van het democratische proces.
  • Dieper besef en bewustzijn van de verschillende belangen van de verschillende spelers.
  • Versterkt gevoel van de mogelijkheden om ruimte te creëren in de regels.
  • Inspiratie en concrete ideeën over hoe het lokale samenspel optimaal kan worden georganiseerd.

Ervaringen met DemoCreatieSpel:

Wat is de kracht van het spel?

  • “Een heel goede hulp om de discussie te voeren en te structureren.”
  • “Het gaat in dit spel erover dat je elkaar verstaat, in plaats van dat je elkaar aan het overtuigen bent.”
  • “Creatief, vernieuwend, speels, uitnodigend en “meteen aan de slag!”
  • “In een kleinere groep kan je snel tot de kern komen en los komen van je eigen waarheid of realiteit. Het helpt als de deelnemers hun vraag of dilemma helder voor ogen hebben.”

Welke inzichten heb je opgedaan?

  • “Je beseft weer dat een besluit een combinatie is van allerlei standpunten.”
  • “De rots-water-methode helpt om te zien dat vaste overtuigingen tijdgebonden zijn.”

Waar in je werk kun je het DemoCreatiespel goed inzetten?

  • “Het spel is van meerwaarde in gesprek met initiatiefnemers én de politiek.”
  • “Het is belangrijk om met je samenwerkingspartners het gesprek over waarden te voeren.”
aq_block_16

In gesprek kom je tot gedragen besluiten

Wie spelen het spel?

Iedereen die zich betrokken voelt bij een maatschappelijk initiatief of een rol heeft in het openbaar bestuur. Je kunt het spel spelen met verschillende spelers vanaf zes personen:

  • Inwoners en (sociaal) ondernemers: initiatiefnemers, burgerorganisaties, actiegroepen
  • Beleidsmakers: ambtenaren, gemeentelijke/provinciale organisaties, waterschappen
  • Politici en bestuurders: gemeenteraad, college B&W, provinciale staten, politieke partijen
  • Maatschappelijke organisaties: belangenorganisaties, corporaties, zorg- en welzijnspartijen

Stakeholders

Je kunt het DemoCreatieSpel met een homogene groep spelen uit één van genoemde categorieën.

Met een gemengde groep spelers vergroot je impact van het spel. Denk aan stakeholders rond een vraagstuk, in een bepaald gebied (buurt, wijk, stad, regio, landelijk) of in een bepaalde fase van plan- of besluitvorming.

aq_block_21

Zelf met DemoCreatie aan de slag

Speel het DemoCreatie samenSpel

  • Als training democratische vernieuwing tijdens het inwerktraject voor nieuwe raadsleden
  • Als oefening voor ambtenaren om de omslag naar nieuw lokaal samenspel mogelijk te maken
  • Als werkatelier voor initiatiefnemers om hun ideeën en voorstellen aan te scherpen
  • Gezamenlijk als onderdeel van een uitgebreider traject, waarin je op zoek bent naar een nieuwe vorm van besluiten en ander samenspel
  • Of als spraakmakende workshop van een dagdeel met alle betrokkenen, met vooraf een gedegen intake en achteraf een verslag en advies

DemoCreatie in een uur

Speciaal voor congressen en teamdagen hebben we een korte kennismakingsvariant van het DemoCreatieSpel ontwikkeld. Waarin we met een groep van 15 tot 20 deelnemers hoe we het wegen van alle inbreng meer in balans kunnen brengen. Met de intentie dat daardoor de maatschappelijke meerwaarde een nadrukkelijker plek krijgt in het besluit.

Wil je meer weten over het DemoCreatieSpel en de mogelijkheden om ermee aan de slag te gaan, neem dan contact op Marte Kappert of Saskia van Grinsven via info@democreatiespel.nl

aq_block_27